Giám sát phát thải thủy ngân trong khí thải là yêu cầu ngày càng quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt đối với các ngành công nghiệp có nguy cơ phát thải thủy ngân cao như nhiệt điện than, xi măng, luyện kim và xử lý chất thải. Việc triển khai hệ thống giám sát liên tục giúp doanh nghiệp kiểm soát phát thải, tuân thủ quy định pháp luật và giảm thiểu tác động đến sức khỏe cộng đồng.
Trong bối cảnh các quy định về bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc kiểm soát và giám sát các chất ô nhiễm nguy hại trong khí thải công nghiệp là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều cơ sở sản xuất. Trong đó, thủy ngân (Hg) là một trong những kim loại nặng độc hại, có khả năng phát tán rộng trong không khí và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người cũng như hệ sinh thái. Do đó, giám sát phát thải thủy ngân trong khí thải đang trở thành một nội dung quan trọng trong công tác quan trắc môi trường hiện nay.
Thủy ngân trong khí thải là gì và vì sao cần giám sát?
Thủy ngân là kim loại nặng độc hại, có khả năng bay hơi và phát tán rộng trong không khí. Khi phát thải ra môi trường, thủy ngân có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và hệ sinh thái.
Do đó, giám sát phát thải thủy ngân trong khí thải giúp:
- Đánh giá mức độ phát thải thực tế;
- Kiểm soát và cảnh báo nguy cơ vượt ngưỡng cho phép;
- Là cơ sở để quản lý và xử lý khí thải hiệu quả.
Khi phát thải ra môi trường không khí, thủy ngân tồn tại dưới nhiều dạng (Hg⁰, Hg²⁺, hợp chất thủy ngân) và có thể lắng đọng xuống đất, nước, tích lũy trong chuỗi thực phẩm, gây nguy cơ lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng.
Tác hại của thủy ngân đối với môi trường và sức khỏe
Thủy ngân là chất độc thần kinh mạnh. Việc phơi nhiễm lâu dài với thủy ngân có thể gây:
- Tổn thương hệ thần kinh trung ương
- Suy giảm trí nhớ, rối loạn hành vi
- Ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em
- Gây ô nhiễm đất, nước và sinh vật thủy sinh
Do mức độ nguy hiểm cao, thủy ngân được xếp vào nhóm các chất ô nhiễm cần được kiểm soát nghiêm ngặt trong khí thải công nghiệp.
Yêu cầu căn cứ pháp lý về giám sát phát thải thủy ngân trong khí thải trên Thế giới
Công ước Minamata về Thủy ngân (Minamata Convention on Mercury)
Trên phạm vi toàn cầu, Công ước Minamata về Thủy ngân là nền tảng pháp lý quan trọng nhất liên quan đến quản lý và giám sát phát thải thủy ngân. Công ước được thông qua năm 2013 và có hiệu lực từ năm 2017, nhằm bảo vệ sức khỏe con người và môi trường khỏi các tác động tiêu cực của thủy ngân.
Theo Công ước Minamata, các quốc gia thành viên có trách nhiệm:
- Xác định và kiểm soát các nguồn phát thải thủy ngân vào không khí
- Áp dụng các biện pháp kỹ thuật và công nghệ để giảm thiểu và giám sát phát thải
- Báo cáo định kỳ về tình hình phát thải và hiệu quả kiểm soát
Các ngành như nhiệt điện than, xi măng, luyện kim và lò đốt chất thải được xác định là những nguồn phát thải thủy ngân cần được quản lý chặt chẽ.
Là quốc gia thành viên của Công ước Minamata, Việt Nam đã và đang thực hiện công tác kiểm soát phát thải thủy ngân ngành nhiệt điện than, cụ thể như: Dự án “Giảm phát thải thủy ngân từ hoạt động đốt than trong ngành năng lượng Việt Nam” do Bộ TN&MT xây dựng và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) triển khai trong năm 2015 – 2016.
Cục ATMT của Việt Nam cũng đang phối hợp với Viện nghiên cứu EXRI, dưới sự tài trợ của Bộ Môi trường Nhật Bản để triển khai Dự án kiểm kê phát thải thủy ngân trong ngành nhiệt điện than.
Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp (QCVN) cũng quy định giới hạn phát thải đối với các chất ô nhiễm nguy hại. Trong trường hợp phát sinh thủy ngân trong khí thải, doanh nghiệp có trách nhiệm giám sát và đảm bảo nồng độ phát thải nằm trong giới hạn cho phép.
Việc giám sát phát thải thủy ngân thường áp dụng cho:
- Nhà máy nhiệt điện
- Nhà máy xi măng
- Cơ sở luyện kim, luyện thép
- Lò đốt chất thải, chất thải nguy hại
- Các cơ sở sản xuất có sử dụng hoặc phát sinh thủy ngân
Giải pháp Giám sát phát thải Thủy ngân trong khí thải
Hệ thống quan trắc thủy ngân trong khí thải sử dụng thiết bị đo chuyên dụng, kết hợp cảm biến và phần mềm giám sát để đo nồng độ thủy ngân liên tục theo thời gian thực.
Thông số kỹ thuật thiết bị đo:
+ Nguyên lý: Phân tích thuỷ ngân sử dụng công nghệ Huỳnh quang nguyên tử hơi lạnh (CVAFS), tích hợp với hệ thống lấy mẫu pha loãng để loại bỏ nhiễu với các thành phần nền và đảm bảo hiệu suất đáng tin cậy. Tự động hiệu chuẩn kiểm tra thuỷ ngân với bộ tạo khí hiệu chuẩn CAL-200 bên trong
+ Giá trị đo: Hg° ,Hg²⁺, Hg⸆
+ Dãy đo: 0.1~20~500μg/m3
+ Giới hạn phát hiện 0.05μg/m3
+ Độ lệch Zero ≤±2%F.S./24h
+ Độ lặp lại ≤±2%
Ưu điểm:
+ Giá trị đo ổn định, chính xác
+ Giám sát phát thải thủy ngân 24/7
+ Cảnh báo sớm khi nồng độ vượt ngưỡng
+ Tiết kiệm chi phí do tối ưu hóa quy trình, giảm chi phí vận hành.
Bên cạnh đó, Để hệ thống quan trắc môi trường tự động hoạt động hiệu quả, doanh nghiệp cần thực hiện kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị quan trắc khí thải tự động định kỳ. Điều này đảm bảo:
+ Dữ liệu đo lường chính xác
+ Hệ thống vận hành ổn định
+ Số liệu được công nhận về mặt pháp lý
👉 Tham khảo thêm: Hệ thống giám sát khí thải ống khói
Hệ thống quan trắc thủy ngân trong khí thải, Hệ thống quan trắc khí thải tự động do Minh Thành Group thiết kế đồng bộ từ thiết bị, phần mềm đến hướng dẫn vận hành và tư vấn pháp lý.
Lợi ích của việc giám sát phát thải thủy ngân
Việc triển khai hệ thống giám sát thủy ngân trong khí thải mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý:
- Kiểm soát hiệu quả nguồn phát thải độc hại
- Phát hiện sớm sự cố hệ thống xử lý khí thải
- Đảm bảo tuân thủ các quy chuẩn môi trường
- Giảm rủi ro bị xử phạt và đình chỉ hoạt động
- Nâng cao hình ảnh doanh nghiệp gắn với sản xuất sạch và phát triển bền vững
Vai trò của hệ thống quan trắc khí thải tự động
Hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục tích hợp đo thủy ngân cho phép:
- Theo dõi nồng độ Hg theo thời gian thực
- Tự động lưu trữ và truyền dữ liệu về cơ quan quản lý
- Cảnh báo khi nồng độ vượt ngưỡng cho phép
- Hỗ trợ lập báo cáo môi trường nhanh chóng, chính xác
Đây là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động trong công tác quản lý phát thải và đáp ứng các yêu cầu pháp luật.
Kết luận
Lợi ích của quan trắc môi trường tự động liên tục bằng IoT không chỉ nằm ở khả năng giám sát chính xác mà còn giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ pháp luật, giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả quản lý môi trường.
👉 Liên hệ Minh Thành Group để được tư vấn giải pháp quan trắc môi trường IoT phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp.